menu

Belang van kennis van het sterfjaar van Herodes

Het sterfjaar van Herodes
als "hoeksteen"
voor meerdere andere vragen

Veel boeken en websites melden dat Herodes in het jaar 4 v. Chr. overleden is en dat de drie koningen vier, zelfs zeven jaar voor het begin van onze jaartelling in Jeruzalem zijn geweest. Uitgaand van een bezoek van de drie koningen aan Herodes in 4 v. Chr. of vroeger kon de opvatting dat de Ster van Bethlehem korte of langere tijd voor 4 v. Chr. verschenen was, zich verbreiden.

De drievoudige Saturnus-Jupiterconjunctie (31-12-1980, 4-3-1981 en 24-7-1981), de zeer nauwe samenstand van Saturnus en Jupiter op 21-12-2020 en de massa-media hebben in 2020 geleid tot een sterke verbreiding van de opvatting dat een drievoudige conjunctievan Jupiter en Saturnus in het jaar 7 v. Chr. de ster van Bethlehem geweest was. De geboorte van Jezus zou volgens die opvatting ongeveer zeven jaar voor het begin van de Christelijke jaartelling hebben plaatsgevonden.

Zo´n vroeg geboortejaar roept veel vragen op en treedt in conflict met andere geschiedkundige gegevens.

  • Christus zou 40 jaar of nog langer geleefd hebben, ervan uitgaand dat hij overleden is in het jaar 33 (op 3 april). Een leven van 40 jaar of langer wordt door geen bron ondersteund.
  • Waren de mensen die onze zonnejaarkalender verdeeld hebben in "een periode voor het leven van Christus" en "een periode na het leven van Christus " zo onwetend over zijn geboortejaar? Zou Christus zeven jaren of nog eerder geboren zijn voor "het jaar 1, het eerste levensjaar van Christus"?

The testimonies of the majority
of the early fathers of the Christian Church

Ernest L. Martin (1932 - 2002):

"... the testimonies of the majority of the early fathers of the Christian Church who placed the birth of Jesus from 3 to 1 B.C.E. If those early fathers would have been consulted and given a reasonable amount of credibility (which they deserve), then Herod’s death would have been sought for somewhere around 1 B.C.E., not three years earlier as is commonly done today."

Maankalender

Toen Herodes stierf, beschikten de Romeinen over de Juliaanse zonnejaarkalender, maar bestond de huidige Christelijke jaartelling nog niet. Toen werd nergens genoteerd dat Herodes bijv. in het jaar 1 v. Chr. gestorven is.

De Romeinen hadden in Israël de zonnejaarkalender met 25 december als kortste dag van het jaar en 1 januari als nieuwsjaarsdag niet ingevoerd. Toen Jezus van Nazareth leefde, gebruikten de Joden een maan-jaarkalender die een heel andere structuur heeft dan een zonnejaarkalender.

  • De nieuwe dag begint bij zonsondergang.
  • De nieuwe maand begint bij het zichtbaar worden van de eerste avondsikkel, het "nieuwe licht". Een maand duurt meestal 29 of 30 dagen.
  • De eerste avondsikkel van de voorjaarsmaand Nisan kondigde de eerste maand van het nieuwe religieuze jaar aan. Nisan 1 valt het volgende jaar meestal ongeveer 11 dagen vroeger in het zonnejaar.
  • Het nieuwe regeringsjaar begon zes maan-maanden later, wanneer na zonsondergang de eerste avondsikkel van de zevende maand, de herfstmaand Tishri zichtbaar werd.
  • Meestal zes, soms zeven maan-maanden na het begin van het nieuwe regeringsjaar, begon het religieuze jaar.
  • Opdat de maand Nisan, de eerste voorjaarsmaand, door de jaren heen in het voorjaar viel, kreeg het lopende jaar soms na de twaalfde maand een extra maand. Wanneer bijv. het nog koud was, de weg naar Jeruzalem te nat was, de gerst nog niet rijp was, maar weinig lammeren geboren waren, werd het jaar een jaar met dertien maanden.

De Joodse feestdagen met hun vaste datum in de maan-maand

De 12-13 maanmaanden, het agrarische jaar en de Joodse feestdagen.

14 Nisan als eerst dag van het Pesachfeest

Passover: On the fourteenth day of the first month (Nisan), this festival commemorated God’s deliverance of Israel from bondage in Egypt.

De 12-13 maanmaanden, het agrarische jaar en de Joodse feestdagen.

De 12 maan-maanden van het jaar met het Joodse feestdagen.
15 Nisan (15 Abib) als eerste dag van het Pesachfeest

Seleucidische jaartelling

Voor het tellen van de jaren werd de jaartelling van de overheersers gebruikt. In de hellenistische tijd werd de Perzische jaartelling vervangen door de Seleucidische tijdrekening. Seleucus I was een van generaals van Alexander de Grote, die in 323 v. Chr. gestorven was. De Seleucidische jaartelling begon in het jaar waarin de Griekse generaals hun heerschappij gevestigd hadden. Een jaar heeft 12 of 13 maan-maanden; elke periode van 19 jaar heeft zeven jaren met 13 maanden. Veel Joden bleven tot in de Middeleeuwen deze jaartelling gebruiken.

De Hellenistische maankalender heeft eigenschappen van de Egyptische kalender (een etmaal duurt 24 uur) en van de Babylonische (de uren hebben een constante lengte, ´s zomers en ´s winters duren de uren even lang).

Een bron van verwarring is:

  • De "Macedonische" telling begint herfst 312 v.Chr.
  • De "Babylonische" telling begint 1 Nisanu, 3 april 311 v.Chr.

Voorbeelden van verwarring:

Volgens de Seleucidische jaartelling, zowel de Babylonische als Macedonische, valt de periode april-september 2012 n.Chr. in het jaar 2324 SE. De periode oktober-maart 2013 n.Chr. valt volgens de Babylonische telling ook het jaar 2324 SE, maar volgens de Macedonische kalender behoort die tot het jaar 2325 SE.

The restoration of the temple of Jerusalem by Judas Maccabaeus, approximately 15 December 164 BC, fell in the year 148 of the Seleucid Era according to Jewish (and Babylonian) calculation, but in the year 149 for the court.

De vraag is, in welk Seleucidisch jaar stierf Herodes en in welke Joodse maan-maand. Weet je ook nog de dag van de maand, dan kun je het geheel omrekenen naar een bepaalde dag in de Juliaanse zonnekalender, de kalender waarmee we ook nu nog rekenen als het gaat om die periode voor 1582 n. Chr.

Een andere vraag is, wat betekent het jaar 1 v. Chr. en het jaar 1. Hoe zijn die gerelateerd aan de geboortedatum van Jezus?

Vanaf 1614 verschillende inzichten over sterfjaar Herodes

Een uitvoerig overzicht van de literatuur over "Als die Zeit erfüllt war ..." en de ster van Bethlehem heeft Ludwig Neidhart verzameld (66 blz). Onderstaande biedt een samenvatting van zijn tekst over onderzoek naar het sterfjaar van Herodes sinds J. Kepler. Bron: blz. 28 van Neidhart-Forschung-AlsDieZeit.pdf

  • Die These vom Tod des Herodes im Jahre 4 v. Chr. war bereits 1614 von Johannes Kepler ausführlich begründet worden (De vero anno, S. 47–76).
  • Sie wurde 1733 von Nicholas Mann (Of the true Years of the Birth and of the Death of Christ, 26–39), 1772 von Dominicus Magnan (Problema de anno Nativitatis Christi, S. 40–53) und 1793 von Henricus Sanclementius (De vulgaris aerae emendatione, S. 307–321) erneut aufgegriffen und verteidigt, und war schließlich um 1800 die klare Mehrheitsmeinung der Gelehrten geworden (vgl. Ideler, Handbuch, Band 2, S. 389–390; Wieseler, Synopse, S. 50–52).
  • Nach der Veröffentlichung von Emil Schürers Abhandlung Die Geschichte des jüdischen Volkes in Zeitalter Jesu Christi (1886), der die Argumente für 4 v. Chr. in einer sich über drei Seiten erstreckenden Fußnote zusammenfasste (vgl. 3. Auflage 1901, S. 415–417, Fußnote 167), wurde die These schließlich von fast allen Gelehrten akzeptiert.
  • Nachdem jedoch William Filmer 1966 erneut Argumente für 1 v. Chr. als Todesjahr des Herodes anführte, ist die Frage erneut diskutiert worden.
  • Als gelehrte Verfechter eines späteren Todesjahres des Herodes und Geburtsjahres Christi taten sich in den letzten 200 Jahren unter anderem hervor: Florian Riess (1880), William Filmer (1966), Ormond Edwards (1978), Ernest Martin (1987 und 1996), Paul Keresztes (1989), John Pratt (1990) und Jack Finegan in der zweiten Auflage seines Handbook of Biblical Chronology (1998); in der ersten Auflage 1964 hatte er noch mit der Mehrheit der Forscher Herodes' Tod auf 4 v Chr. datiert. Hutchison (2015).

Bron: Ludwig Neidhart: „Als die Zeit erfüllt war ...“ Ein Diskussionsbeitrag zu Grundproblemender biblischen Weihnachtgeschichte und der Datierung der Geburt Christi (überarbeitete Version, Stand 07.04.2019

Home · contact · Stichting Een Klaar Zicht © 1995 - 2021