menu

De avondsikkel in oktober, de wassende maan staat heel laag, ziet eruit als een jachtboog en zal weldra ondergaan. (Foto Karel Cap 10-10-2010)

"Planten en de gang van de maan" - verschillende aspecten

De ontwikkeling van de zon is ingebed in het dag- en het jaarverloop. Het kiemen, vegetatieve uitbreiden, de stengelvorming, het bloeien, het vruchten, de zaadvorming en het rijpen spiegelen de opeenvolgende seizoenen. De ontplooiende ontwikkelingsfases van de plant zijn een beeld van het stijgen van de zon. Het rijpen en het sterven zijn beelden van het dalen van de zon. De zon bevordert in de opeenvolgende fases van de plant andere vormende processen.

Daarentegen heeft de maan, met name het wassen en het afnemen, slechts een ondergeordende werking op planten. Bij het kiemen is ze van belang (uitzaai twee dagen voor volle maan) en ze kan onder te vochtige omstandigheden woekering veroorzaken.

De gecompliceerde maanbewegingen maken het onderzoek naar de relatie maan-plant extra moeilijk.

Het wassen van de maan is in december een geheel ander gebeuren dan in juni. Er zijn jaren dat deze verschillen veel groter zijn dan gemiddeld. En 9 jaar later zijn die verschillen veel kleiner dan gemiddeld.

Er is jarenlang vakkundig opgezet en uitgevoerd onderzoek nodig om mbv statistieken te kunnen analyseren of er correlaties zijn met het wassen van de maan, en/of met het stijgen van de maan. In veel onderzoeken wordt een bepaald maanmoment, bijv. volle maan gehouden voor iets dat elke maand idem dito zou zijn. De volle maan in december heeft echter totaal andere eigenschappen dan die van juni.

De volle maan in december bevindt zich in de Stier of in de Tweelingen, die van juni in de Schorpioen of Schutter. Bij onderzoek naar de werking van de plaats van de maan in een bepaald Dierenriembeeld en/of Dierenriemteken wordt vaak genegeerd dat de volle maan in de Tweelingen in december (de hele nacht aan de hemel) een heel ander verschijnsel is dan die in juni (onzichtbare maan), maart (aan de avondhemel de wassende halve maan) en september (aan de ochtendhemel de afnemende halve maan).

De maan kan dichter bij de aarde staan of verderaf. Er zijn correlaties tussen springvloed en de volle maan (of de nieuwe maan) relatief dicht bij de aarde. Elke maand is er een andere samenspel tussen bijv. "de maan het dichtst bij de aarde" / "de maan beschrijft haar hoogste hemelboog" / de maanfases / de maan in een dierenriembeeld.

Bovendien is er nog het ruim 18-jarige ademende ritme van de maan. Het zogenaamde maanknopenritme. Veel onderzoekers doen alsof dat wat ze het ene jaar onderzocht hebben, ook zou gelden in de andere 18 jaren. Uit het gedegen onderzoek van Agnes Fyfe blijken er bij de mistel en bepaalde geneeskrachtige planten 9 jaar later grote verschillen te zijn.

Fyfe A: Die Signatur des Mondes im Pflanzenreich. Kapillar-dynamische Untersuchungsergebnisse. Verlag Freies Geistesleben, Stuttgart, Juni 1967 (SFr. 25.--)

De afzonderlijke maanritmes tonen grote variaties, hun samenspel verandert door de maanden en jaren heen nogal onoverzichelijk. Meestal blijken er grote verschillen te zijn tussen de gemiddelde waarden die de onderzoeker gebruikte voor het rekenwerk en de "echte hemelsituaties".

De maan verschijnt elke maand anders, de variatie kan echter ook samenhangen van de combinatie bodemgesteldheid-weer- jaarverloop, enz. enz.

Experimenten

Het veruit grootste experimentele onderzoek is verricht door Hartmut Spieß. Hij verrichtte dertien jaar experimenten op Dottenfelder Hof, Duitsland en werkte van 1977 tot 1994 aan zijn promotie.

De statistieken tonen fijnere maanwerkingen. De onderzochte trigoonwerkingen werden echter niet gevonden.

Astrologische trigoontheorie

Om het zogenaamde maan-trigonen-onderzoek te kunnen begrijpen is enige basiskennis van de bewegingen van zon, de maan en de Dierenriem nodig. Zie hiervoor de rubriek Hemelgebeuren.

De trigonen is een astrologisch begrip, zie hoe de Griekse astrologen omgingen met de vier trigonen.

In de Griekse zienswijze spelen de vier elementen een belangrijke rol; deze behoorden tot het gebied onder de maan. Het Griekse woord kosmos betekent glans, orde en schoonheid. De elementen behoorden daar niet toe.

Het waren de Arabieren die omstreeks 600 n. Chr. de koppeling van de trigonen met de elementen geintroduceerd hebben: „eerste trigoon = vuurtrigoon“, „tweede trigoon = aardetrigoon“.

De maan aan de hemel

Veel astrologische theorïen werken vanuit een kwantitatief model waarin hoeken, een bepaald moment en grenzen tussen de Dierenriemtekens of - beelden de hoofdrol spelen. In de theorie van Maria Thun zijn de grenzen tussen de Dierenriembeelden belangrijk.

De maan snelt vier jaar later in een heel ander tempo door de Dierenriem:

Wat is de beweging van de maan toch moeilijk te volgen! En door de jaren heen zo grillig, zo onoverzichtelijk... voor een onderzoeker een pittige uitdaging...

Maan en voedingskwaliteit?

In de Biologisch-dynamische landbouw worden preparaten o.a. gebruikt voor een betere voedingskwaliteit. Rudolf Steiner motiveerde in de Landbouwkursus het preparatengebruik voedings-kundig: door het gebruik van spuitpreparaten wordt de plant een betere voeding van de mens ("...sein inneres Dasein organisch befördernd..."12-6-1924) . De zin van het preparatengebruik ligt waarschijnlijk in de bijzondere wijze waarop de plant met de omgevingsinvloeden kan omgaan.

  • Wat heeft bijv. maankwaliteit te maken met het ontkiemen van zaad (het verleden) en wat met het rijpen van voedingssubstanties (het vormen van soort- en omgevingsspecifieke substanties)?
  • Beinvloedt de maan ook het rijpen en de voedende eigenschappen of alleen de massa en het watergehalte?

Tegenwoordig is bij menig (volks)tuinder meer aandacht voor het zaaien bij verschillende maanstanden dan voor het bewust hanteren van de seizoenskwaliteiten. Dat is uit geschiedkundig, botanisch en landbouwkundig gezichtspunt niet vanzelfsprekend. In de oude culturen, zoals bijv. de Egyptische cultuur, wist men dat het jaarritme (met de overstroming van de Nijl en hitteperiodes) de plantengroei veel en veel sterker beïnvloedt dan maanritmes.

Discussie en debat

Een lezersbrief van de BD-granenveredelaar Peter Kunz in het Duitstalige "Das Goetheanum", maart 2012, was de aanleiding van een stortvloed van lezersbrieven.

Zie de teksten van Peter Kunz, van mij en van Manfred Klett

De tekst van Manfred Klett, van 1988 tot 2001 leider van de "Sektion für Landwirtschaft"

g24 16 juni 2012 klett_thun .pdf stelt de "tragedie van de zaaikalender" in een breed perspectief.

In het tijdschrift "Lebendige Erde" verscheen in samenwerking met de hoofdredacteur een veel uitvoeriger artikel:

"Eine nachdenkliche Betrachtung der Aussaattage-Kalender": Sternen-Ordnung und Erden-Chaos

Wolfgang Held interviewde Manfred Klett voor een artikel in "Das Goetheanum", deze verscheen echter in zijn "Sternkalender 2013/2014". "Vor dem Tor der Bewusstseinsseele"

Die biol.-dyn. Landbau, vom Menschen ausgehend, ist ein Freiheitsimpuls.

Sein Bestreben besteht in jeder Hinsicht darin, die besonderen Gegebenheiten eines Erdenortes in seiner Beziehung zum Kosmos zu entwickeln und zu individualisieren.

"Erst

wenn das Verständnis

gegenüber der Kernaussage Rudolf Steiners

im Landwirtschaftlichen Kurs

wächst,

dass „vom Menschen ausgegangen wird“,

dass „der Mensch zur Grundlage gemacht wird“,

kann deutlich werden,

dass uns Menschen

die Aufgabe

zugewiesen ist,

das in uns wirksame Entwicklungsprinzip

in die werkgewordene Welt des Zusammenwirkens von Kosmos und Erde

einzupflanzen."

Home · contact · Stichting Een Klaar Zicht © 1995 - 2020