Deze teksten zijn een bewerking van het boek "Sterrenkunde voor klas 7 van de Vrije School", een werkboek voor leraren opdat zij meer vertrouwd raken met de waarnemingsastronomie. Onder auspiciën van Peter Schukking (medewerker van het toenmalig Vrij Pedagogisch Centrum) waren er vanaf 1986 voor de onderbouwleraren van de Vrije School voorbereidende bijeenkomsten voor de periode Sterrenkunde in klas 7 (twaalfjarigen). Van de deelnemers kwamen vragen om voorbeelden en beschrijvingen van een zonnewijzer, een sterrenkaart en een kwadrant. In de herfst van 1990 verscheen de eerste voorloper van dit boek. De handleidingen waren bedoeld als een aanvulling op de bijeenkomsten die Jan van Gils en Liesbeth Bisterbosch verzorgden. Elk jaar werden de teksten wat bijgeschaafd, enigszins uitgebreid en weer wat professioneler op papier gezet. Vanuit het Vrij Pedagogisch Centrum kwam de vraag naar een Sterrenkundeboek. Voor de eerste druk in 1995 werden op verzoek van velen de didactische opmerkingen uitvoeriger beschreven. De besprekingen van de verschijnselen aan de hemel zijn bedoeld als voorbeeld. Het levendig schilderen van een eigen ervaring brengt de leerlingen meer in beweging dan afgekeken, maar niet eigen gemaakte vakkennis. Toen in 1996 de vraag naar een tweede druk kwam, was de schrijfster vanwege een Duitstalige uitgave bij de Pädagogische Forschungsstelle in Kassel bezig de inhoud voor een bredere doelgroep te bewerken. Sommige onderwerpen werden uitvoeriger besproken, andere geschrapt. Meerdere series hemelkaarten konden aan het boek toegevoegd worden. Veel van de opmerkingen die Duitstalige cursisten en vrienden mij hadden gegeven, werden ook in de Nederlandse versie opgenomen. Dit boek was eveneens weldra uitverkocht. Het Vrij Pedagogisch Centrum verzorgde de verkoop. In 2000 zou de derde druk verschijnen. Deze zou uitgebreid worden met sterrenkaarten van het zuidelijk halfrond, de Noord- en de Zuidpool, de beide Poolcirkels en de Evenaar. De nieuwe hemelkaarten waren bijna gereed, maar dat boek is echter niet verschenen. Nu is het VPC geïntegreerd in de Vereniging voor vrijescholen. Mede door veel organisatorische wijzigingen lijkt een herdruk van de Nederlandse versie financieel niet meer haalbaar; in plaats hiervan zal deze web ontworpen worden. De doelgroep is uitgebreid: iedereen die belangstelling heeft voor de verschijnselen aan de hemel en met name voor alle leraren die sterrenkunde-onderwijs geven aan twaalfjarigen. Tot nu toe zijn enige hoofdstukken geplaatst. De bedoeling is dat in de komende tijd veel afbeeldingen voor deze website bijgewerkt worden en dat ook de ontbrekende hoofdstukken op deze website verschijnen. Bovendien zal de tekst nog aangepast worden, een website biedt andere mogelijkheden dan een boek. Wie de Duitse taal kan lezen en belangstelling heeft voor een geschiedkundige beschouwing van de namen en de gestalten van de sterrenbeelden, vindt in het Duitse boek meer dan op deze website.
In 1997 verscheen de Duitse uitgave "Himmelskunde". Dit was een publicatie van de Pädagogische Forschungsstelle in Kassel. Voor de herdruk kon ik samenwerken met een Duitse taalkundige die bovendien veel belangstelling had voor astronomie en de geschiedkundige beschouwing. Sabine Scherer verzorgde de opmaak en ook inhoudelijk heeft ze veel bijgedragen aan een beter leesbare tekst. Ruim een jaar, tot begin 2005, is er door Sabine en mij intensief aan de teksten gewerkt. Bovendien zijn de tekeningen en de hemelkaarten vernieuwd. Siegfried Straube verzorgde de tekeningen, Bert Stolker de afbeeldingen. Sinds begin 2005 is de Duitse versie "Himmelskunde" weer verkrijgbaar, nu dus veel mooier en inhoudelijk beter. Zie de website van de Pädagogische Forschungsstelle in Kassel: www.lehrerseminar-forschung.de |