De pronkende Venus laat de Leeuw en Saturnus
aan haar voorbij trekken

In oktober verfraait Venus de ochtendhemel. Ze is op het einde van de nacht nog mooier dan dit voorjaar toen ze als avondplaneet zoveel aandacht trok. Alle omstandigheden zijn ideaal.
De zon komt van dag tot dag later op, het blijft 's ochtends langer donker. Wanneer je steeds op dezelfde tijd kijkt, bijv. om 6 uur, fonkelt de sterrenhemel van week tot week krachtiger. Hoe donkerder de hemel, hoe groter Venus er uit ziet en hoe intensiever haar licht! Ze staat op het einde van de nacht zo hoog boven de zuidoostelijke horizon dat je haar ook in de stad goed kunt zien. Tijdens het ochtendgloren verbleken de sterren en blijft zij als enig lichtpunt zichtbaar. Ook bij zonsopkomst is Venus nog duidelijk aan de lichtblauwe hemel te zien, als je regelmatig vanaf dezelfde plaats naar de hemel kijkt en zodoende uit ervaring weet boven welke huizen ze te vinden is. Wanneer je haar in de vroege ochtenduren enkele keren hebt bewonderd, kun je haar klimweg aanwijzen en inschatten hoe ze in de ochtenduren verder zal stijgen. Op een heldere ochtend is ze ook in de uren na zonsopkomst met het blote oog te herkennen. Zoek dan niet meer naar een helder lichtpunt, maar naar een teer lichtvlekje.
De ochtendplaneet komt deze herfst voor haar doen zeer vroeg voor de zon op, begin oktober bijna vier uur eerder dan de zon. Haar positie wordt in de loop van de maand steeds beter: eind oktober en begin november komt ze 4 uur en 20 minuten voor de zon op. Dit is een extreem lang tijdsverschil tussen de opkomst van Venus en die van de zon!

Venus staat in de loop van de maand meer naar rechts ofwel zuidelijker. Het is kenmerkend voor Venus dat ze altijd in de buurt van de zon staat. De afgelopen maanden kwam de zon steeds zuidelijker op: Venus zal in de komende weken eveneens steeds zuidelijker aan de hemel staan (zie de afbeelding). We hebben de zomer achter ons, in die maanden klom de zon hoog: de ochtendplaneet laat zich goed zien! Haar verschijning als ochtendplaneet is een soort herinnering aan het afgelopen seizoen.

In de weken voor 22 september neemt de helderheid van de ochtendplaneet zeer snel toe. Van 22 tot 27 september glanst ze het meest intensief en vanaf oktober zal haar lichtintensiteit van maand tot maand geleidelijk afnemen. Venus is echter in oktober door haar goede positie, ruim vier uur eerder op dan de zon, nog indrukwekkender dan in september.

Dankzij Saturnus en de Leeuw ziet de ochtendhemel er elke ochtend anders uit. Het sterrenbeeld en de planeet staan van week tot week aanzienlijk hoger aan de oostelijke ochtendhemel. Het is boeiend te volgen hoe snel de helderste ster van de Leeuw, de blauwachtige Regulus, Venus nadert. Tot 5 oktober staat hij lager, vanaf 7 oktober steeds hoger. Een week later staat Regulus al verrassend veel hoger en verder zuidwaarts dan Venus! De gelige planeet Saturnus, die aanzienlijk helderder is dan Regulus, nadert Venus eveneens met grote schreden. Van 11 tot 13 oktober staan de beide planeten ongeveer even hoog. Daarna klimt Saturnus gestaag verder, Venus volgt hem niet. Integendeel, eind oktober begeeft ze zich op de weg terug naar de zon.

Venus laat juist wanneer ze zo prachtig aan de hemel staat de Leeuw en Saturnus aan zich voorbij trekken. In de kortdurende periode van krachtige toename van helderheid en snelle verwijdering van de zon, liep ze voor op de Leeuw en Saturnus. Venus zal na de samenstand met Saturnus geleidelijk minder dominant zijn. Ze zal de komende winter meer en meer verbleken in het licht van de opkomende zon en begin maart 2008 de ochtendhemel verlaten. Daarentegen zal de zichtbaarheid van Saturnus en de Leeuw aan de fonkelende sterrenhemel verder toenemen. Zij zullen eind februari 2008 de hele nacht aan de hemel staan. De kaarten van de Sterren- en Planetenkalender 2008 brengen dit gebeuren fraai in beeld.