Afb. De oranjekleurige Antares (Schorpioen) heeft dit jaar Jupiter op bezoek.
In juli staan ze ‘s avonds laag in het zuiden.
Jupiter schrijdt in januari, februari en maart oostwaarts langs de sterren.
Dat gaat steeds langzamer.
Van 6 april tot 7 augustus beweegt hij westwaarts
lang de sterren. Halverwege, in de weken rond 6 juni (Jupiter is in oppositie
met de zon),
naderde hij Antares het snelst.
Vanaf 7 augustus zal hij met steeds
meer vaart
richting het volgende Dierenriembeeld gaan.
Uit: Sterrengids 2007, De Koepel, Utrecht.
Deze afbeelding is een aangepaste versie (Duitse taal) van de afbeelding in de Sterrengids 2007, blz.
113, een uitgave van Stichting De Koepel.
De Sterrengids 2007 is te verkrijgen bij de
boekhandel en rechtstreeks te bestellen via de website
van De Koepel
Jupiter wordt deze maand de meest opvallende planeet. In het begin van de avond verschijnt hij aan de zuidelijke hemel. Deze is aanzienlijk donkerder dan de westelijke hemel, waar Venus zich bevindt. Ze staat van week tot week dichter bij de zon en verdwijnt omstreeks 24 juli in de avondgloed. Jupiter gaat pas na middernacht in het zuidwesten onder. Hij zal tot november het helderste licht aan de avondhemel zijn.
Jupiter beschrijft elk etmaal net zo’n lage en korte hemelboog als de zon in de donkerste tijd van het jaar. Deze zomer springt hij ‘s avonds in je blikveld. Zijn positie boven de bomen en de gebouwen doet denken aan Venus zoals ze in april en mei verscheen. Dit jaar is hij voor zijn doen weinig uren zichtbaar. Maar omdat hij juist op de warme zomeravonden zo laag boven de horizon staat, zal zijn heldere en rustige licht door velen opgemerkt worden.
Jupiter bevindt zich in 2007 ten noorden van de helderste ster van de Schorpioen, de oranjekleurige Antares. In 2008 zal hij in de Schutter staan en is hij elk etmaal ook maar acht uur boven de horizon. In de daaropvolgende jaren zal hij steeds hoger klimmen en langer zichtbaar zijn. Over zes jaar bereikt Jupiter dagelijks zo’n hoogte als de zon in juni. Dan is hij in december midden in de nacht hoog in het zuiden en domineert hij de hele sterrenhemel. In de jaren dat Jupiter in de Stier en de Tweelingen verblijft, bevindt hij zich elk etmaal ruim 17 uur boven de horizon en glorieert hij in de donkerste maanden van het jaar. Je moet in de koude winternacht je hoofd omhoog richten om hem te kunnen bewonderen. Hoewel zijn licht hoog aan de fonkelende winterhemel zeer indrukwekkend is en hij ruim dubbel zo veel uren zichtbaar is als dit jaar, krijgt hij minder bewonderaars. Er is meer afstand tot het aards gebeuren. De Griekse oppergod Zeus had zijn woonplaats hoog op de Olympus. Wanneer Jupiter en de Stier of de Tweelingen in de lange winternacht hoog in het zuiden oplichten, kunnen we ons Zeus voorstellen, die vanaf de hoogste berg over de goden en het weer heerste.
Op de afbeelding is een klein deel van het sterrenbeeld Schorpioen vergroot afgebeeld. Jupiter is tien maanden bij Antares in een gebied dat zich maar over tien graden uitstrekt! Het rondje bij 1 geeft de positie van Jupiter op 1 januari aan, het rondje bij 2 de positie op de eerste dag van februari. In januari schreed Jupiter aan Antares voorbij. In februari en maart verwijderde hij zich verder van deze ster, maar hield zijn pas steeds meer in. Op 6 april begon hij Antares opnieuw te naderen. In april veranderde zijn positie nauwelijks, nog minder dan in maart. In mei en juni beweegt Jupiter aanzienlijk meer, hij is dan even snel als in februari. Deze maand schrijdt Jupiter weer zo ingetogen als in de eerste maand van zijn westwaartse gang langs de sterren. Vanaf 7 augustus zal hij opnieuw aan de sterren oostwaarts voorbij trekken en dan juist met steeds grotere passen, doelgericht, naar het volgende Dierenriembeeld gaan.
In de maanden dat de positie van Jupiter tussen de sterren goed zichtbaar is, schrijdt hij bij enkele sterren heen en weer. Wanneer de sterren en hijzelf in de avondgloed verdwenen zijn, snelt hij naar het volgende Dierenriembeeld.
De gang van Jupiter langs de sterren is dus zeer gevarieerd. Hij beweegt elke maand weer net iets anders. Bepaalde sterren worden vanuit verschillende richtingen met wisselend tempo benaderd. De maandbeweging is ingebed in een subtiel jaarritme. Elke volgende zichtbaarheidsperiode beschrijft Jupiter een iets andere lus. De jaarlijkse lussen zijn "eingeordnet" in een overkoepelend twaalfjarig ritme.
Vier lussen zijn perfect symmetrisch. Alle bewegingen maken deel uit van een twaalfjarige cyclus, zijn als het ware fases uit één grootse bewegingsstroom.
