Mercurius en Venus aan de avondhemel, 40 minuten na zonsondergang
Venus is elke tiende dag afgebeeld (van januari tot juli),
Mercurius elke tweede dag (eind januari tot midden februarI)
Het plaatje is een kleinere en aangepaste versie (Duitse taal)
van de
afbeelding uit de Sterrengids 2007,
de overzichtelijke en fraai geïllustreerde jaargids van Stichting de Koepel, Utrecht.
Zie het hoofdstuk over Venus op blz 107.
Het jaar 2007 wordt een mooi en boeiend Venusjaar. De helderste planeet is tot midden juli elke avond te bewonderen. En vanaf eind augustus pronkt ze aan de ochtendhemel. Ze zal extra de aandacht trekken doordat ze in de periode dat ze het meest intensief oplicht, in juni-juli en in september-oktober, vergezeld zal worden door Saturnus. Twee planeten in elkaar nabijheid zijn voor de sterrenliefhebbers veel boeiender dan elk apart.
Venus is nu nog niet zo helder dat ze al voor zonsondergang waargenomen kan worden, ongeveer 10 minuten na zonsondergang licht zij op en wordt vervolgens van kwartier tot kwartier duidelijker. De afbeelding toont haar plaats aan de westelijke hemel ongeveer 40 minuten na zonsondergang.
Eind januari duikt Mercurius op, gebruik Venus als wegwijzer om hem te vinden. Hij staat rechtsonder Venus, de precieze verhouding verandert van avond tot avond. Deze schemeringsplaneet kan zich maar weinig verwijderen van de zon en heeft dus een minder gunstige positie. Zoek hem eind januari ongeveer van 17.45 tot 18.15 uur laag in het zuidwesten. (Op 27 januari gaat de zon onder omstreeks 17.17
uur en Mercurius om 18.26 uur). De snelle planeet bereikt al op 7 februari zijn grootste hoekafstand tot de zon (18 graden). De dagen lengen en Mercurius gaat later na de zon onder, zoek hem ongeveer van 18.15 uur tot
19.00 uur. (Op 7 februari gaat de zon omstreeks 17.37 uur onder en Mercurius om 19.21 uur).
Mercurius krijgen we nooit te zien tussen fonkelende sterren. Na 7 februari nadert hij de zon weer, zijn helderheid neemt snel af. Wie goede ogen heeft, kan hem nog een weekje volgen.
Zowel Mercurius als Venus verschijnen van avond tot avond noordelijker aan de hemel. De dagen worden langer, de zon gaat de volgende avond noordelijker onder en de beide schemeringsplaneten bewegen als het ware met de opstijgende zon mee.
Er zijn ook opvallende verschillen tussen de beide avondplaneten. De helderheid van Mercurius neemt snel af, vooral wanneer hij de zon nadert. Daarentegen zal Venus de komende maanden steeds meer glans krijgen. Wanneer in juni en juli de hoekafstand tot de zon afneemt, wordt haar lichtintensiteit zelfs nog intensiever!
Mercurius kan ook ochtendplaneet zijn, dan wordt hij van dag tot dag steeds helderder.
Bij de Egyptenaren en Grieken had Mercurius twee namen: als
ochtendplaneet was hij Thoth, de god van de wijsheid. Hij kon schrijven en
notuleerde de berichten van de goden. In de Griekse tijd werd de bode van de
goden Hermes Trismegistos genoemd. Als avondplaneet was hij Anubis, deze
Egyptische god bracht de zielen van de gestorvenen naar het dodenrijk. De
Grieken noemden hem de god Hermes Psychopompos. De Latijnse naam voor Hermes is
Mercurius. De onverwacht komende god, die snel verbleekt en in de avondgloed
verdwijnt, leidde de zielen naar de onderwereld.
