Afb. De wassende maan staat op 1-7 maart bijzonder hoog en lang aan de avondhemel.
In het hemelgebied van de Vissen waar op 1 maart de slanke avondsikkel staat, is op 29 maart de bedekking van de zon door de nieuwe maan.
De stijgende maanknoop bevindt zich in de Vissen, dicht bij het lentepunt.
De afbeelding
is er ook in groter formaat.
Elk jaar staat de toenemende maan in maart opvallend aan de hemel. Dit jaar zijn de avondsikkels bijzonder fraai. Het schouwspel begint op 1 maart tijdens de avondschemering. Terwijl laag in het westen de hemel meer of minder intensief “nagloeit”, verschijnt hoger aan de hemel, in de richting waar de zon is ondergegaan, een ragfijne sikkel. Bij het invallen van de duisternis gaat deze meer oplichten. Tegen 19 uur, een uur na zonsondergang, schijnt ze zilverachtig. De sikkel weerspiegelt het zonlicht; aan de stand van de oplichtende maanrand kun je aflezen in welke richting de zon zich bevindt.
De volgende avond is de maan niet meer zo slank en staat ze verder verwijderd van de zon.
De tere sikkel van 1 maart is 24 graden verwijderd van de zon, de avondsikkel van 2 maart al 38 graden.
In maart staat de avondsikkel van avond tot avond aanzienlijk hoger en ruim een uur langer aan de hemel.
De maartsikkel wordt vanwege haar liggende stand “koehorens” genoemd (in september staat de sikkel meer rechtop en heet ze “jachtboog”).
Dit jaar kunnen de twee punten van de horens nog meer omhoog wijzen dan in de komende 18 jaar. Bovendien staat de sikkel de volgende avond extreem veel hoger. De volgende avond is haar ondergang zelfs anderhalf uur vertraagd.
Wanneer het weer nog koud en droog is, verschijnt niet alleen de sikkel, maar de gehele maanschijf. Het deel van de maan dat niet door de zon wordt beschenen, is flauw zichtbaar. De zogenaamde schaduwzijde van de maan krijgt door het aardelicht een asgrauwe tint. Dit grijze schijnsel laat ons zien dat de aarde het licht van de zon reflecteert.
Op 3 maart staat de sikkel bij het paar sterren dat de horens van de Ram markeert, samen dalen ze. Twee dagen later staat de maan al in de Stier. Wat snel gaat ze naar het volgende Dierenriembeeld! Het bijzondere is dat de wassende maan op twee horens lijkt in februari, maart en april, juist in de maanden dat ze aan de horens van de Ram of de Stier voorbijsnelt.
Op 5 maart verschijnt bij het donkerblauw worden van de hemel het opvallend fonkelende groepje sterren, de Plejaden, rechtsonder de bijna halve maan. In de loop van de avond neemt de onderlinge afstand toe, de maan beweegt immers veel langzamer van oost naar west dan de sterren.
Op 6 maart is de halve maan laat op de middag hoog in het zuiden te bewonderen. Dit jaar loopt de maan elke maand vlak onderlangs de ster El Nath, de ster die de bovenste horen van de Stier markeert.
Op 7 maart klimt de maan nog weer hoger, ze bevindt zich bij het verlaten van de Stier ruim 5 graden ten noorden van de zonneweg.
De afbeelding laat zien dat de toenemende maan van 2 tot 7 maart zich steeds verder ten noorden van de jaarlijkse zonnebaan bevindt (gestreepte lijn). Op 1 maart steekt de maan in het sterrenbeeld Vissen de zonnebaan over van zuid naar noord.
Ongeveer op de plaats waar die avond de ragfijne sikkel aan de hemel staat, bevindt zich de stijgende maanknoop.
Dit jaar is zijn positie dicht bij de plaats waar de zon staat op de eerste dag van de lente.
Juist omdat de stijgende maanknoop zo dicht bij het lentepunt is, beschrijft de maan in de Stier zulke extreem hoge en lange hemelbogen.
De zon passeert jaarlijk de stijgende (en dalende) maanknoop en kan dan bedekt worden door de maan. Op de plaats van de maansikkel in de Vissen op 1 maart, bevindt de zon zich vier weken later. Op 29 maart om 12.16 uur is het nieuwe maan en in Duitsland is een gedeeltelijke bedekking zichtbaar. De tijden variëren, in Berlijn van 11.50 tot 13.47 uur, in Stuttgart van 11.41 tot 13.40 uur en in Basel van 11.38 tot 13.37 uur. Gebruik een eclipsbril!
