Afb: De ochtendhemel midden augustus (links) en midden september (rechts), drie kwartier voor zonsopgang.
Saturnus (blauw schijfje) en de Tweelingen staan een maand later veel hoger en meer westwaarts aan de hemel.
Eind augustus snelt Saturnus aan de heldere Venus (groen schijfje) voorbij.
De afbeelding is er ook op
grotere schaal.
Jaarlijks zijn er van 9 tot 15 augustus vallende sterren en ook vuurbollen te bewonderen. Dit jaar zijn de omstandigheden gunstig, er is geen storend maanlicht.
Men verwacht op 12 augustus vroeg in de ochtend het fraaiste schouwspel, ongeveer 100 lichtsporen per uur. Vanuit het gebied pal boven je hoofd vertrekken de meteoren in alle richtingen – ze kunnen overal aan de nachtelijke hemel opduiken. Alle lichtpijlen lijken echter uit een bepaald sterrenbeeld te komen; een meteorenzwerm heeft de naam van deze hemelstreek. De zogenoemde radiant van deze augustus-zwerm bevindt zich bij het hoofd en het zwaard van de held Perseus, vandaar dat we spreken over de Perseïden. Deze fraaie zwerm brengt snelle en lange meteoren voort die voordat ze verdwijnen intensief kunnen oplichten. De Perseïden zijn in tegenstelling tot de meeste andere zwermen ook in de stad te zien.
Het sterrenbeeld Perseus bevindt zich ten noorden van de Stier. In het begin van de avond staat deze laag aan de noordoostelijke hemel en alleen de lichtpijlen die ‘omhoog schieten’ worden voor ons zichtbaar. In de loop van de nacht klimt Perseus en wanneer de ochtendschemering begint, staat de radiant pal boven je hoofd, bijna in het zenit.
Waarschijnlijk brengt de zwerm het grootst aantal meteoren voort op 12 augustus in de ochtenduren. Sommige onderzoekers rekenen bovendien op een nieuwe piek op de 11de ‘s avonds. Het aantal meteoren kan nooit met zekerheid voorspeld worden en ook is elke vallende ster opnieuw een verrassing: wanneer, waar en hoe? Wie op 12 augustus voor 4 uur ‘s ochtends kijkt of op 13 augustus in de tweede helft van de nacht, heeft een goede kans snel na elkaar lichtsporen te zien.
Bovenaan de pagina is er een afbeelding, die ook in
groter formaat te zien is.
De afbeelding links geeft de ochtendhemel weer midden augustus, drie kwartier voor zonsopgang.
De heldere Venus (grote, groene stip) en Saturnus
(lichtblauw)
bevinden zich in de Tweelingen. Een maand later ziet de
ochtendhemel er heel anders uit, vergelijk de positie van de sterren, Saturnus
en Venus op de beide afbeeldingen.
In veel boeken is beschreven dat Saturnus traag is.
Vanuit je eigen ervaringen door het jaar heen beleef je zijn gang echter anders.
In de komende maanden zul je je blik steeds hoger en verder westwaarts moeten
richten om de planeet te kunnen zien. De sterren en Saturnus bewegen ten
opzichte van de zon en de horizon relatief snel: een maand later staan ze
ongeveer 30 graden verder westwaarts op hun hemelboog van oost naar west. In augustus nadert Saturnus de heldere Venus snel. Wanneer je de rustig oplichtende planeet gevonden hebt en vervolgens niet vergeet te kijken naar zijn plaats tussen de sterren – trek een lijn van Pollux, de helderste hoofd-ster, naar Procyon, die heldere ster onder de Tweelingen - dan kun je een maand later constateren dat
de gang van Saturnus langs de sterren inderdaad zeer traag verloopt. Wat echter veel meer opvalt is dat Saturnus zich zo snel van de opgaande zon verwijdert en Venus zo snel nadert.
